Đi chơi hai tuần thì xoay tạm được. Ở lại vài tháng hay vài năm thì phải dựng hẳn một nếp bếp mới ở nơi lạ: nguồn nguyên liệu, chỗ mua, và cả cách ăn với đồng nghiệp.
Bài này nói về giai đoạn dựng nếp đó.
Tháng đầu tiên
Đi hết các siêu thị quanh nhà. Việc đầu tiên nên làm.
Ghi lại chỗ nào có gì. Danh sách riêng.
Tìm khu bán đồ châu Á nếu ở phương Tây. Nguồn đậu phụ và gia vị.
Tìm cửa hàng đồ Ấn Độ. Đậu, gia vị, bột.
Tìm cửa hàng đồ hữu cơ. Thường có đồ chay.
Tìm chợ nông sản cuối tuần. Rau rẻ và tươi.
Tìm nhóm người Việt ở đó. Hỏi được nhiều.
Tìm nhóm người ăn chay tại chỗ. Nguồn thông tin tốt nhất.
Học tên nguyên liệu bằng tiếng nước đó. Cần thiết.
Lập danh sách sản phẩm dùng được. Chụp ảnh nhãn.
Thử nấu vài món cơ bản. Xem thiếu gì.
Mua dần đồ bếp. Đừng mua hết một lúc.
Chấp nhận tháng đầu hơi lộn xộn. Ai cũng vậy.
Sau tháng đầu thì mọi thứ vào nếp. Kiên nhẫn.
Dựng bếp
Một cái nồi và một cái chảo là đủ để bắt đầu. Mua thêm dần.
Nồi cơm điện nếu ăn cơm hằng ngày. Đáng đầu tư.
Dao tốt là thứ đáng tiền nhất. Dùng mỗi ngày.
Thớt riêng cho đồ chay. Nếu ở chung với người ăn mặn.
Hộp đựng thực phẩm. Nấu một lần ăn nhiều bữa.
Gia vị Việt mang từ nhà. Thứ khó mua nhất.
Nước mắm chay và chao. Nếu tìm được thì mua trữ.
Bột nêm nấm. Thay nước dùng.
Gạo mua bao lớn thì rẻ. Nếu ở lâu.
Đậu khô rẻ hơn đậu hộp nhiều. Ngâm và nấu.
Nồi áp suất nấu đậu rất nhanh. Đáng mua nếu ở lâu.
Tủ đông nhỏ để trữ. Nấu nhiều một lần.
Trồng vài chậu rau thơm. Thứ khó mua nhất ở xứ lạ.
Bếp ổn thì cuộc sống ổn. Thật sự như vậy.
Ăn ở nơi làm việc
Mang cơm hộp là cách chắc nhất. Và rẻ nhất.
Nấu tối hôm trước. Sáng chỉ việc mang đi.
Hộp giữ nhiệt nếu không có lò vi sóng. Hỏi trước.
Hầu hết văn phòng có lò vi sóng. Tiện.
Tủ lạnh chung thì ghi tên lên hộp. Phép lịch sự.
Không hâm món nặng mùi. Đồng nghiệp ngại.
Căng tin công ty thường có món rau. Hỏi đầu bếp.
Báo bộ phận hành chính nếu có suất ăn. Nhiều nơi đặt riêng được.
Tiệc công ty thì báo trước. Khi nhận thư mời.
Ăn trưa cùng đồng nghiệp là dịp hòa nhập. Đừng luôn ăn một mình.
Đề xuất quán có món chay. Khi tới lượt mình chọn.
Không giải thích dài về ăn chay. Trả lời ngắn khi được hỏi.
Mời đồng nghiệp thử món mình nấu. Cách kết thân.
Vài người sẽ ăn cùng. Chuyện hay xảy ra.
Hòa nhập mà giữ nếp
Mỗi nước có nếp ăn riêng. Tôn trọng.
Học món chay bản địa. Cách hòa nhập tốt nhất.
Hầu như nước nào cũng có món chay truyền thống. Tìm hiểu.
Nấu món quê mời bạn bản xứ. Trao đổi hai chiều.
Được mời tới nhà thì báo trước. Nhẹ nhàng.
Mang một món tới góp. Phép lịch sự ở nhiều nước.
Món mình mang thì mình ăn chắc. Mẹo hay.
Không từ chối lời mời vì sợ khó xử. Đi rồi tính.
Ăn trước khi tới nếu lo. Rồi ăn ít ở đó.
Không giảng đạo ở bàn ăn người khác. Luật vàng.
Cảm ơn khi chủ nhà cố gắng. Dù món chưa hợp.
Ngày lễ của họ thì tham gia. Tìm phần mình ăn được.
Giữ ngày lễ của mình. Nấu món quê.
Hai nếp sống chung được. Không phải chọn một.
Sức khỏe khi ở lâu
Khám sức khỏe định kỳ ở nơi mới. Tìm bác sĩ từ sớm.
Nói rõ mình ăn chay với bác sĩ. Họ theo dõi đúng chỉ số.
Xét nghiệm máu định kỳ. Sắt và vitamin nhóm B.
Bổ sung theo đơn nếu thiếu. Không tự mua.
Khí hậu lạnh thì cần nhiều năng lượng hơn. Ăn nhiều hơn ở nhà.
Ít nắng thì vitamin D dễ thiếu. Hỏi bác sĩ.
Ăn đa dạng hơn khi ở lâu. Tránh lặp một thực đơn.
Thử nguyên liệu mới của nước sở tại. Bổ sung nhóm chất khác.
Đăng ký bảo hiểm y tế. Việc bắt buộc ở nhiều nước.
Biết bệnh viện gần nhà. Từ sớm.
Giữ thói quen vận động. Không chỉ chuyện ăn.
Ngủ đủ. Lệch múi giờ và mùa đông dễ mệt.
Nhớ nhà là chuyện thật. Nấu món quê giúp nhiều.
Kết nối với cộng đồng. Quan trọng không kém dinh dưỡng.
Về nhà và mang gì theo
Về nước thì mang gia vị lạ về. Món quà thiết thực.
Ghi lại công thức học được. Nấu lại ở nhà.
Chụp ảnh nguyên liệu để tìm mua sau. Nhiều thứ có bán ở Việt Nam.
Giữ liên lạc với người quen. Cộng đồng theo mình.
Chia sẻ kinh nghiệm với người sắp đi. Rất có ích.
Viết lại danh sách sản phẩm dùng được. Cho người sau.
Kiểm luật mang thực phẩm về. Nhiều thứ bị cấm.
Đồ khô đóng gói thường qua được. Vẫn phải khai báo.
Không mang đồ tươi qua biên giới. Rủi ro phạt.
Để lại đồ bếp cho người ở lại. Hoặc bán rẻ.
Dọn tủ lạnh trước khi đi. Cho hết đồ còn dùng được.
Cảm ơn hàng xóm và đồng nghiệp. Kết thúc đẹp.
Nếp ăn giữ được ở nước ngoài thì giữ được ở đâu cũng vậy. Kinh nghiệm đáng giá.
Mỗi nơi ở thêm một chút vào cách nấu của mình. Đó là phần thưởng.
